در پروژههای پلاکخوان، کیفیت خود دوربین فقط بخشی از ماجراست. اگر زاویه و ارتفاع نصب دوربین پلاکخوان درست انتخاب نشود، حتی یک دوربین مناسب هم ممکن است پلاک را تار، کشیده یا ناخوانا ثبت کند. جانمایی صحیح باید با توجه به مسیر حرکت خودرو، سرعت، نور، فاصله و لنز انجام شود.
در این مقاله تمرکز فقط روی استانداردهای جانمایی و شرایط فیزیکی نصب است. اگر میخواهید ابتدا با مبانی و عملکرد این سیستم آشنا شوید، مقاله دوربین پلاک خوان چیست و چگونه کار میکند؟ را ببینید. اگر دنبال مسیر کامل یادگیری از مبانی تا نصب و تنظیم LPR/ANPR هستید، راهنمای مادر آموزش دوربین پلاک خوان از صفر تا صد را مطالعه کنید.
یکی از رایجترین خطاها این است که دوربین برای پوشش یک محدوده وسیع نصب میشود، اما در نتیجه پلاک فقط بخش کوچکی از فریم را اشغال میکند. برای پلاکخوانی، پوشش کمتر و جزئیات بیشتر معمولاً ارزشمندتر از تصویر خیلی باز است.
در تست نهایی باید بررسی کنید که پلاک در فاصله عملیاتی، بهاندازهای بزرگ ثبت شود که کاراکترها قابل تشخیص باشند. اگر پلاک خیلی کوچک است، باید زاویه دید را بستهتر کنید، فاصله را کم کنید یا از لنز مناسبتری استفاده شود.
هرچه دوربین از روبهروتر به پلاک نگاه کند، اعوجاج پرسپکتیو کمتر میشود. زاویه افقی زیاد باعث میشود یک سمت پلاک به دوربین نزدیکتر و سمت دیگر دورتر باشد و خواندن کاراکترها دشوارتر شود.
در ورودیهای پارکینگ، تلاش کنید دوربین تا حد امکان همراستا با مسیر نزدیکشدن خودرو نصب شود. در خیابان یا جاده، انتخاب نقطه نصب باید طوری باشد که مسیر خودرو برای چند متر نسبتاً ثابت و قابل پیشبینی باشد.
نصب دوربین در ارتفاع زیاد ممکن است برای امنیت فیزیکی مناسب به نظر برسد، اما اگر زاویه عمودی به پلاک زیاد شود، شکل پلاک در تصویر فشرده و کج میشود. هدف این است که دوربین در ارتفاعی قرار بگیرد که هم از دسترس عمومی دور باشد و هم زاویه دید به سطح پلاک بیش از حد تند نشود.
بهجای تکیه بر یک عدد ثابت، ارتفاع را همراه با فاصله افقی بررسی کنید. هرچه دوربین بالاتر نصب شود، معمولاً باید فاصله بیشتری از نقطه ثبت پلاک داشته باشد تا زاویه عمودی کاهش پیدا کند.
ارتفاع و فاصله دو پارامتر مستقل نیستند. برای مثال اگر دوربین در فاصله بسیار نزدیک و ارتفاع بالا نصب شود، زاویه عمودی شدید میشود. در مقابل، افزایش فاصله افقی میتواند زاویه را ملایمتر کند.
در پروژه واقعی بهتر است قبل از نصب نهایی، محل تقریبی دوربین و نقطه عبور خودرو مشخص شود و تصویر تست گرفته شود. هدف، کمترین اعوجاج ممکن در پلاک و بیشترین خوانایی است.
فاصله مناسب به لنز، رزولوشن، سرعت خودرو و عرض محل عبور بستگی دارد. فاصله خیلی کم ممکن است باعث شود خودرو سریع از میدان دید عبور کند و فرصت ثبت کم شود. فاصله خیلی زیاد هم میتواند اندازه پلاک در تصویر را کاهش دهد.
برای ورودی پارکینگ، معمولاً فاصله کنترلشده و یک Lane مشخص شرایط مناسبی ایجاد میکند. در جاده، باید دوربین در نقطهای نصب شود که خودرو قبل از رسیدن به محل ثبت، چند لحظه در مسیر قابل پیشبینی حرکت کند.
ورودی پارکینگ یکی از بهترین محیطها برای پلاکخوانی است؛ چون سرعت خودرو پایین و مسیر مشخص است. برای نتیجه بهتر:
در خیابان شرایط پیچیدهتر است: چند Lane، تغییر مسیر خودرو، نور محیط و سرعت بالاتر وجود دارد. بهتر است هر دوربین روی یک محدوده مشخص تمرکز کند و برای پوشش بیشازحد چند Lane به یک دوربین تکیه نشود.
اگر خودروها از زاویههای متفاوت وارد تصویر میشوند، دقت پلاکخوانی نوسان خواهد داشت. انتخاب یک نقطه با مسیر حرکتی ثابت اهمیت زیادی دارد.
در سرعتهای بالاتر، دو عامل مهمتر میشوند: زمان حضور پلاک در میدان دید و Motion Blur. دوربین باید طوری نصب شود که خودرو قبل از عبور کامل، در چند فریم مناسب ثبت شود.
در چنین پروژههایی، لنز مناسب، فاصله صحیح و Shutter سریعتر معمولاً اهمیت بیشتری از پوشش وسیع دارند.
هرچه سرعت بیشتر باشد، زمان ثبت کمتر میشود. در ورودی پارکینگ، خودرو ممکن است تقریباً ثابت یا آهسته باشد؛ بنابراین آزادی بیشتری در فاصله و زاویه دارید. در جاده باید مسیر دید طولانیتر و تنظیمات تصویر سریعتر باشند.
اگر سرعت خودرو زیاد است، نقطهای انتخاب کنید که خودرو در آن پیچ تند، تغییر Lane یا شتاب ناگهانی نداشته باشد.
جانمایی و تنظیمات تصویر از هم جدا نیستند. اگر دوربین در محلی نصب شده که خودرو با سرعت بالا عبور میکند، Shutter کند باعث محوشدگی پلاک میشود. در مقابل Shutter خیلی سریع در نور کم میتواند تصویر را تاریک کند.
بهترین تنظیم باید با تست واقعی در همان محل انجام شود، نه فقط با تنظیم کارخانه.
در شب، چراغ جلو خودرو میتواند باعث Overexposure یا کاهش کنتراست پلاک شود. همچنین پلاکهای بازتابی ممکن است نور IR را شدید بازتاب دهند.
محل دوربین را طوری انتخاب کنید که نور چراغ مستقیماً داخل لنز نیفتد. در برخی پروژهها استفاده از WDR، HLC یا تنظیم IR میتواند کمک کند، اما جانمایی نامناسب را کاملاً جبران نمیکند.
اگر دوربین رو به طلوع یا غروب نصب شود، در بخشی از روز ممکن است نور مستقیم خورشید کیفیت تصویر را بهشدت کاهش دهد. قبل از نصب، مسیر خورشید در ساعات مختلف را در نظر بگیرید.
در محیط باز، تغییر فصل نیز زاویه تابش را تغییر میدهد. انتخاب محل نصب مناسب از اتکا به اصلاحات نرمافزاری بهتر است.
هرچه عرض Lane بیشتر باشد، موقعیت پلاک در تصویر بیشتر تغییر میکند. برای دقت بالاتر، بهتر است مسیر عبور خودرو محدودتر باشد یا برای چند Lane از چند دوربین استفاده شود.
یک دوربین با تصویر بسیار باز ممکن است همه خودروها را نشان دهد اما پلاکها را با جزئیات ناکافی ثبت کند.
در پارکینگها معمولاً هدف این است که دوربین خارج از دسترس مستقیم باشد اما همچنان زاویه عمودی کم بماند. اگر مجبورید دوربین را بالاتر نصب کنید، فاصله افقی را افزایش دهید و نتیجه را با خودرو واقعی تست کنید.
عدد ثابت برای همه پروژهها توصیه نمیشود؛ هندسه محل تعیینکننده است.
در حالت ایدهآل، هرچه زاویه افقی و عمودی کمتر باشد بهتر است. اما در پروژه واقعی همیشه نصب کاملاً روبهرو ممکن نیست. هدف این است که زاویهها تا حدی کنترل شوند که پلاک بدون کشیدگی شدید و با جزئیات کافی دیده شود.
اگر مجبور به نصب مورب هستید، حتماً تست شب و روز را با چند خودرو انجام دهید.
بعد از تعیین محل، فوکوس باید روی محدودهای تنظیم شود که پلاک واقعاً ثبت میشود. اگر دوربین روی پسزمینه یا نقطه خیلی دور فوکوس کند، پلاک ممکن است نرم و کمجزئیات شود.
در دوربینهای Varifocal، زوم و فوکوس باید همراه هم تنظیم شوند و بعد از تثبیت پایه دوباره کنترل شوند.
در نور روز چند خودرو با سرعتهای مختلف عبور دهید و این موارد را بررسی کنید:
پروژه پلاکخوان بدون تست شب کامل نیست. در شب این موارد را بررسی کنید:
زاویه و ارتفاع نصب دوربین پلاکخوان باید همراه با فاصله، سرعت خودرو، لنز، نور و عرض مسیر تعیین شود. بهترین جانمایی معمولاً جایی است که پلاک با زاویه کم، اندازه کافی و در چند فریم واضح ثبت شود.
برای پروژه حرفهای، به یک عدد ثابت برای ارتفاع یا فاصله تکیه نکنید. محل را بر اساس هندسه واقعی پروژه انتخاب کنید، سپس روز و شب با خودرو واقعی تست بگیرید و در صورت نیاز زاویه، زوم، فوکوس و Shutter را اصلاح کنید.
برای آموزش کامل نصب و راهاندازی، مقاله راهنمای جامع نصب دوربین پلاکخوان را بخوانید. برای شناخت نحوه عملکرد تشخیص پلاک نیز مقاله نحوه خواندن پلاک توسط دوربین پلاکخوان مفید است.